Windows 21 Temmuz 2009

BIOS Ayarları

Chipset Features Setup

Auto Configuration: \”Enabled\” olarak ayarlandığında Board üreticileri tarafından belirlenmiş özellikle değişik bellek zamanları için mantıklı parametreler yüklenir. Bunların hepsi, ancak \”Disabled\” seçildiğinde tekrar değiştirilebilir.

DRAM Speed Selection: Burada FPM (Fast Page Mode) ve EDO-DRAM için kullanılan bellekleri hızı bildirilir.\”60 sn\” ve \”70 sn\” seçilebilir. Somut değer kullanılan modüle bakılarak bulunabilir. Bellek entegreleri normalde uygun işaretler taşır ve sonradan ayarlanabilir.\”60\” veya \”70\”

Sistem /Video BIOS Cacheable: Bu her iki seçenek de, Shadow RAM\’de yansıtılan BIOS parçaların tampon bellekte işlenip işlenmeyeceğini bildirir. Çoğunlukla BIOS rutinlerine başvuran DOS yazılımı \”Enabled\” seçilmesi ile beraber kolay hız artışı sağlanmaktadır. Modern işletim sistemleri BIOS erişimlerini hada iyi Driver\’lar yolu ile yapmaktadırlar.

8/16 Bit I/Q Recovery Time: Burada, ISA-BUS\’lara yapılan işlemler arasında ne kadar bekleme devri ve ne kadar dinlenme zamanı olacağı ayarlanabilir. Normal olarak burada \”1\” yeterlidir. Problemlerde, örneğin ISA ses kartı ile olanlarda, yüksek değer verilerek yapılan denemeler problemi çözebilir.

BIOS Features Setup

Virus Warning: Bu ayar mevcut ve \”Enabled\” durumunda ise, bir program Boot Sektöre ve ya sabit diskin Partition tablosuna ulaşmaya denediğinden BIOS bir uyarı veriyor. Normal programların bu alanda işi olmadığından, böyle bir hareketin arkasında virüs saklı olabilir. Bu özellik işletim sistemlerinde problemlere yol açabilir.

CPU Internal Cache: Bu seçenek \”Enabled\” olmalıdır, çünkü bu işlemci ana belleği aktif hale getirmekte ve büyük bir hız artışı sağlamaktadır.

External Cache: Bu ifade biraz aldatıcıdır çünkü genel olarak durada Second-Level Cache açılır ya da kapatılır.Burada bu önbelleğin gerçekten anakartta takılı olup olmaması önemli değildir..Bir çok 586 işlemcilerde, Pentium II\’lerdeki işlemci modülleri üzerindeki veya Pentium Pro\’lardaki işlemci içinde olduğu gibi, \”Enabled\” her durumda verimi artırmaktadır.Bunula beraber, işletim sistemlerinin kurulumunda veya eski DOS oyunlarının kullanımında bir acil durum freni olarak bir yada iki Cache belleğin de deaktive edilmesi tavsiye edilir.Aksi taktirde çok hızlı geçecektir.

Quick Power On Self Test: \”Enabled\” olduğunda bu seçenek bilgisayarın açılmasından sonra kendi kendine aynı testlerin yapılmasını durdurarak test etme süresini azaltır. Güvenilirlikleri zaten ispatlanmış bilgisayarlarda böylelikle açılış hızlanır. Gerektiğinde iptal edilmesi gerekebilir. Asgari çevirme sayılarına ulaşmaları için oldukça uzun zamana ihtiyaç duyan eski sabitdiskler, bu kısa süre içerisinde kendilerini sisteme tanıtma fırsatı bulamayabilirler.

Boot Sequence: Bu ayar, işletim sisteminin yüklenmesinde takip edilecek sürücülerin sırasını belirler.\”A,C,SCSI\” klasik sıralama olmalıdır. Kim pratik olarak ssabitdiskten boot etmek istiyorsa ve aynı zamanda disketlerdeki Boot sektörü virüslerinden emin olmak istiyorsa,\”C,A,SCSI\” yi tercih etmelidir.

Swap Floppy Drive: Bu ayar \”Enabled\”olduğunda her iki Floppy sürücünün ayarları BIOS ortamında değiştirilecektir. Bu, hem 3,5 inç sürücüye hem de 5.25 inç sürücüye sahip olunduğu ve değişmeli olarak her ikisinden de Boot edilmek istenmesi durumunda pratiktir.

Boot Up Floppy Seek: Bu seçenek \”Enabled\” konumunda ise, BIOS bilgisayarın açılışında kafa birimlerini Track 40 üzerine gezdirerek eski 40 veya yeni 80 Track\’lik Floppy sürücümü kullanıldıığını bildirir. Yaygın olarak kullanılan 1.2 MB ve 1.44 MB sürücüler sadece 80 Track ile çalışmaktadır.

Floppy Disk Access Control: Eğer mevcutsa, bu ayar ile Floppy sürücüsü normal yazma ve okuma işletiminden (\”R/W\”) sadece okuma işletimine (\”Read Only\”) geçer. İstenmeyen bilgi hırsızlığını önlemek için,çalışan program BIOS civarında olmalı ve Floppy Controller\’a direkt bağlantısı bulunmamalıdır.Bundan başka Setup ayarlarının bir Password yoluyla desteklenmesi gerektiğide unutulmamalıdır.

Boot Up Numlock Status: BIOS, \”Enabled\” durumuna getirildiğinde, geliştirilmiş AT klavyelerin NumLock fonksiyonu aktif kılmaktadır. Böylelikle klavyenin sağına yerleştirilmiş sayı bloğu ikinci bir Cursor bloğu gibi davranmak yerine, üzerindeki nümerik değerleri yansıtırlar.

Boot Up System Speed: Bu seçenek bulunuyorsa burada açılıştaki sistem hızı \”higt\” (yüksek=normal işletim) veya \”low\” olarak ayarlanabilir. Bunun nasıl yapılacağı – frekansın azaltılması, Cache belleğin kapatılması – anakartın özelliklerine bağlıdır. Yavaş bir sistem örneğin oynanamayacak derecede hızlı çalışan ve eski DOS oyunları için tercih edilebilir

Gate A20 Option: Bu fonksiyon A20 adres alanlarının ilk Megabyte\’ın üzerindeki bellek alanını uygun olarak kullanabilmesini sağlar. \”Normal\” klavye denetleyicisi (Keyboard Controller) üzerinde olan eski bir yöntemdir. Bugünkü yaygın ve hızlı metot da Chipset üzerindedir.

Typematic Rate Setting: \”Enabled\” olarak ayarlanmışsa, \”Typematic Rate (karakter/sn)\” ve \”Typematic Delay (msec)\”  fonksiyonlarıyla Keyboard Controller\’ın tekrar oranı ve basılan tuşların geç olarak ekrana yansıması ayarlanabilir. DOS’tan daha gelişmiş olan modern işletim sistemleri bunun için kendi ayar seçenekleri sunmaktadır.

Security Option: Bu seçenek, Setup ana menude kullanıcı ve sistem yöneticisi için ayarlanmış şifrelerin sorgulanmasını kontrol eder. Hiç bir şifre ayarlanmamışsa, seçenek etkisiz kalmaktadır.\”System\” BIOS her sistem türünde her iki şifreden birini ister.\”Setup\” seçildiğinde \”Supervisor Password\” sorulur.\”User Password\” burada yeterli olmaz.

PS/2 Mouse Function Control: \”Auto\” ayarı bulunduğunda, BIOS sistem başladığında PS/2 Mouse arar.Bulunmadığında, Interrupt hattı IRQ12\’yi diğer amaçlar için boş bırakılmalıdır.\”Disabled\”   ile boş bırakma olayı kaçınılmaz hale gelmektedir.

PCI/VGA Palette Snoop: Normalde bu seçenek \”Disabled\” olarak durur. İstenirse ISA temelli MPEG veya video kartlarının, PCI grafik kartlarının o anki aktif renk pletini kullanmasına izin vermek için aktif yapılabilir.Sözü edilen ISA kartları,çıktı bilgilerini  direkt grafik kartının ekran belleğine yazarsa, sunumdaki renk hatalarından kaçınılmış olur.

OS Select For DRAM >64MB: OS/2 bundan doğru olarak faydalanabilmek için, Warp versiyonuna kadar,64MB üzerindeki anakartın özel olarak  düzenlenmesine ihtiyaç duyardı. Bu \”OS/2\” ile ayarlanabilir. Normal durumda (ve Warp 4\’te) burada \”Non-OS/2\” seçili olmalıdır.

System/Video BIOS Shadow: Bu ayarlar \”Enabled\” konumunda, yavaş Firmware-bellek yapı taşlarının içeriğinin belirgin ve daha hızlı olan ana belleğe yansımasını etkiler. System BIOS seçeneği artık sık olarak bulunmamaktadır ve bunun yerine hemen otamatik olarak yansıtılmaktadırlar. Bu ayarlar, herşeyden önce DOS ortamında büyük hız artışı sağlamaktadır.

Integrated Peripherals

Block Mode: Bu seçenek \”Enabled\” (ya da \”Auto\”) olarak seçilmişse, BIOS IDE sabit diskinin konfigürasyon sektöründen bir defada kaç sektörün okunabileceğini veya yazılabileceğini bildirir.Block Mode\’un (veya Multi Sector Transfers) tavsiye edilen değerlerin kullanımı,her sektör için yazma ve okuma işlemlerini tek tek yerine getirilmesi için gerekli olan yönetim zahmetini azaltmaktadır ve bu da daha sonra hıza etki etmektedir.Gerekli durumlarda bu seçenekten somut sayı değerleri ayarlanabilir.Başka bir yardımcı olmadan kullanıcı somut değeri çok zor bulacaktır.

IDE PIO/UDMA: \”Auto\” en yararlı ayardır. Çünkü burda BIOS konfigürasyon sektöründen veya mevcut EIDE cihazının Firmware\’ında somut değeri bildirmektedir. Değerlerin manüel olarak ayarlanması, sadece çok uzun bağlantı kabloları veya sistem frekansını değiştiren Tuning önemleri nedeniyle çıkan zorluklarda tavsiye edilir.

PCI SLOT IDE Second Channel: Burada PCI-EIDE kartının ikinci bir kanalın açılması (\”Enabled\”) veya kapatılması (\”Disabled\”) mümkündür.

On-Chip Primary/Secondary PCI IDE: Bu her iki ayar, On-Board-EIDE-Controller\’ın her iki kanalının da aktif olup olmadığını ve ait olan kaynakları işgal edip etmediklerini belirler. IDE cihaz kullanmayan biri bunları iptal ederek boşalan iki Interrupt hattını diğer amaçlar için kullanabilir.

Onboard PCI SCSI Chip: Bu menu seçeneği mevcutsa, \”Enabled\” konumunda uygun kaynakları (Interrupt, dma kanal) kullanan bir On-Board SCSI Chip\’ini etkinleştirir.

USB Controller: \”Enabled\” konumunda Chipset\’teki entegre edilmiş Controller\’ı Universal Serial Bus için aktif hale getirir.Gerekli kaynaklar, USB cihazı gerekmediği sürece saklanabilir.

ON-Board FDC Controller: Bu menü maddesi neredeyse her zaman aktiftir, çünkü Board kendi Floppy Controller\’ını IRQ 6,DMA 2\’de aktif hale getirir. On-Board Controller\’ın yerine, tamamen uygun bir takma kart kullanılmak istenirse veya tamamen Floppy sürücüden gelmeden \”Disabled\” ayarıyla kaynak çakışmalarını çözer ve bununla beraber daha başka kaynakların kullanılmasına olanak sağlar.

On-Board Serial Port 1/2: Bu her iki ayarla Interrupt meşguliyeti ve her seri bağlantı için port adresi seçebilir

UART 2 MODE: Burada ikinci siri arabirim için işletme modu belirlenir.\”Standart\” RS-232C\’lik normal işletme anlamına gelmektedir.

Duplex Mode: Bu seçenek \”Full\” olarak ayarlandığında mevcut bir Infrared-Transceiver aynı anda hem gönderebilir hem de alabilir duruma gelmektedir.\”Half\” ile sadece değişmeli olarak devreye giren gönderme ve alma işletmelerine olanak tanınır.

OnBoard Parallel Mode: Burada, paralel bağlantıların Port adresleri ve Interrupt hatları belirlenir veya hepsi tamamen \”Disabled\” olarak kapalı konumlandırılır.\”378/ırq7\” ve \”278/ırq5\”  LPT1 ve LPT2 için geçişli alternatiflerdir.IRQ5 her türlü ses kartının standart Interrupt\’ı olarak yerleştiği için, çoğunlukla ilk paralel port seçeneği en iyi seçimdir.

Paralel Port Mode:  Burada, yazıcı bağlantısı için yönlendirilebilir kombinasyonlar olan \”SPP\”, \”EPP\” ve \”ECP\” arasında seçim yapmak mümkündür. Standart Parallel Mode\’un (SPP) aksine, hem Enhanced Parallel Port (EPP) hem de Extended Capabilities Port (EPP) bidirectional (çift yönlü),yani daha hızlı çalışmaktadır – EPP modunun birçok versiyonu mevcuttur. Hirbir problem ortaya çıkmazsa,\”ECP/EPP\” en iyi, en esnek ve en hızlı ayar demektir.

ECP Mode Use DMA: Burada ECP modu için bir DMA kanalı tahsis edilebilir. Kanal \”1\” ve kanal \”3\” tercih edilmelidir. Sound Blaster uyumlu ses kartları için standart olan bunlardır.

Parallel Port Epp Mode: Bu seçenek mevcut ise, \”EPP1.7\” ve yeni \”EPP1.9\” arasında seçim yapılabilir.Böylelikle, eğer paralel port cihazlarında bir problem olursa deneme imkanı mevcuttur.

Standart CMOS Setup

Date: Burada güncel tarihi ve gerçek zaman saatleri ayarlanmalıdır.

Time: Burada gerçek zaman saati için doğru saat zamanını ayarlayın. Yanlış ayarlanmış bir gerçek zaman saati problemlere yol açabilir, örneğin bir Online bankacılık yazılımı tarafından doğruluk kriteri olarak talep edilecekse bu problem yaratabilir.

Sabitdiskler : Burada Primary Master\’ dan  Secondary Slave\’e kadar,mevcut bulunan Onboard EIDE Controller\’a uygun olan maximum mevcut dört bağlantıya uyan cihaz ayarları bulacaksınız. \”Type\” için normal durumda ayar imkanı olarak, öncelikle çok eski MFM ve RLL sabit diskleri için anlamı olan 46 parametre bulunmaktadır, ayrıca \”None\” ,\”Auto\” ve \”User\” seçenekleri diğer seçeneklerdir.\”None\” yani \”olmayan sabit disk\” bir SCSI sürücüsüne uyan bir Controller ile işletildiğinde doğrudur, çünkü en sonuncusu çoğunlukla ayrı bir SCSI BIOS yoluyla kendi parametre yöntemini kullanır. Bunun yerine \”Auto\” seçildiğinde, BIOS, sistem başlatımında bağlı bir EIDE sabitdiskinin konfigürasyon sektörünü okur ve böylelikle bildirilen platin parametresini kabul eder. Bu hemen hemen her zaman iyi sonuç verir. Çünkü sabitdisk önceden farklı bir Mapping kullanan, yani silindir, kafa ve sektörlerinde mantık ayrımı için başka bir hesap tablosu kullanan başka bir (E)IDE adaptörü ile işletilir.

Sürücü A:,Sürücü B: Burada maksimum iki mevcut Floppy sürücü ayarlanabilir. \”1.44 MB 3.5 inc.\” bugün gerçerli bulunan 3.5 inç sürücüye, \”1.2 MB 5.25 inc.\” daha önceki 5.25 inç sürücüye karşılık gelmektedir.Tabii ki Floppy3 Mode Support adında ve sadece özel olarak Japonya\’da geçerli olan 3.5 inç formatındaki 1.2 MB sürücülerde \”Enabled\” olması gereken ek bir seçenek bulunmaktadır.

Video: Bu ayar grafik kartı modeli ile ilgilidir. Yani normal olarak EGA/VGA\’dır.

Halt On: Bu kayıt, BIOS\’un açılış testi sırasında bir hatayla karşılaşmasındaki durumu belirler.\”All Errors\” bilgisayarı her hatada durdurmayı sağlayan tipik bir ayardır.\”All, But keyboard\”, bilgisayar klavyesiz bir sunucu olarak kullanılmak istendiğinde anlamlı olur.

Memory: Burada ayarlanacak bir şey yoktur. Sistem sadece ne kadar anabellek bulunduğu konusunda bilgi verir. Standart olarak ilk Megabyte 640K \”Base Memory\” ve  384K \”Other Memory\” için olan değerle beraber, \”Total Memory\” altında söz konusu toplam bellek oluşur.

Power Management Setup

Power Management: Burada bütün enerji tasarrufu önlemleri kapatılabilir, açılabilir. En son durum için yüksek \”Max Saving\”, düşük \”Min Saving\”  veya ayarlanabilir tasarruf derecesi \”User Define\” olmak üzere üç profil bulunmaktadır.

PM Control by APM: Eğer Windows 95/98 gibi Advanced Power Management\’lı bir işletim sistemi kullanıyorsanız, buna \”Yes\” ile enerji tasarrufu önlemlerinin kontrolünü verebilirsiniz.

Video Off Method: Burada, çok farklı ayarlar mevcuttur, ekranın kapatılması gerektiği gibi. \”Blank Screen\” son olarak boşluk işareti monütöre gönderilir. \”V/H-sync+blank\” ek olarak senkronizasyon sinyallerini kapatmaktadır. \”DPM Support\” grafik karlarının ve mönitörün VESA Display Power Management Signaling\’de anlaşmalarını sağlar ki durum en geç üç yıl içinde bütün cihazlar için gerekli olacaktır.

Modem Use IRQ: Burada mevcut modemin Interrupt-hattını bildirmektedir. Bu hat üzerinde aktiviteler bilgisayarı daha sonradan uyandırmaktadırlar. Örneğin faks gelmesi gibi.

Doze/Standby/Suspend Mode: Bu üç seçenek aktif olmayan saatleri belirlemektedir ve buna göre sadece işlemcinin (\”Doze Mode\”) sabir diskin ve ekranın (\”Standby Mode\”)   veya bütün parçaların enerji uykusuna geçmesini yönetir.

HDD Power Down: Burada, sabit diskin Standby Modta bağımsız olarak kapatılmasına kadar ki aktif olmayan saatlerini belirlersiniz. Bütün sürücülerin sık sık elektrik kesilmelerine dayanamıyacığına dikkat edin.Bu her şeyden önce server işletmelrşn deki yüksek verimli sabitdiskler için geçerlidir,çünkü kesintisiz çalışmak isterler.

Wake Up Events in Doze & Stanby: Bu başlık altında Interrupt\’larda oluşan bir liste ortaya çıkmaktadır ve onların aktiviteleri \”On\”   bilgisayarı Doze Standby modlarında uyandırmalıdır.Yeni BIOS versiyonlarında bu başlıklar sıklıkla \”Reload Global Timer Events\” altında daha  gelişmiş bir formda görünmektedir.

Power Down & Resume Events: Bu ikinci Interrupt listesinde  bilgisayarı Suspend-Mode\’un uyandırması gereken bütün parçalar \”On\” ile işaretlenir.

Throttle Duty Cycle: Bu ayar işlemcinin Doze Modunda göstermesi gereken performans yüzdesini yönetir.

VGA – Active Monitor: Bu seçenek \”Enabled\” ise grafiklerin aktivitesi, sistemi Standby – Mod\’undan uyandırır.

CPU Fan Off in Suspend: \”Enabled\” a ayarlandığında, BIOS Suspend – Mod\’unda işlemci fanı için olan bağlantıyı keser.

Resume by Ring: Bu seçenek \”Enabled\” olduğunda seri bağlantılarda Ring-Indicator hattı modeme gelen bir çağrıyu gösterir ve PC enerji tasarrufu modundan uyandırılır.Software yönetinli ATX Power\’a sahip bilgisayarlarda da hatta yarı kapalı durumdan bilgisayarı tekrar uyandırır.

IRQ 8 Clock Event / RQ 8 Break Suspend: Eğer bu ayarı \”Enabled\” yaparsanız, gerçek zaman saati bilgisayarı Suspend modundan uyandırır, çünkü IRQ 8,geröek zaman saatinin Interrupt\’ıdır.

Yazar Bilgileri

Emrah emrah19may@hotmail.com
1981 Samsun doğumlu ve Gazi Üniversitesi, Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi mezunu. Bilişim Teknolojileri Öğretmeni olarak görev yapmakta olup DMOZ Editörü, Web-Grafik Tasarımı ve SEO eğitmeni.

Yorum Yap